“O fútbol é como o fume do tabaco. Da igual que non che guste, ou que o detestes totalmente pola razón que sexa; non pasa un día sen que che toque tragar algún.”
Xúrolles que, hai un par de semanas, soñei que a selección española de fútbol gañaba a eurocopa. Espertei dicindo, “uf, que mal soño”. O empacho que se aveciña estes días era a causa da miña desazón.

“A industria española da música, no lugar de preocuparse polo emule e os soportes dixitais, deberían preocuparse polo feito de que, ano tras ano, as noticias musicais de este país sigan xirando en torno ás bandas dos 80 e a “movida”.
Para min, a música é unha forma de expresión tanto para quen a fai como para quen a escoita, e unha forma de divertimento tan culta como calquera, pero onde exista unha industria disposta a explotar un mercado, antes de poñerlle trabas ós potenciais consumidores, deberían de esforzarse en ofrecer productos atractivos, tanto en calidade como en precio… ¡e frescos!”

-”… vai gañar as eleccións o asturiano.”
-”¿Cómo que o asturiano?”
-”E que non se pode dicir nejro.”

Conversa retranqueira entre meu pai (o que pregunta) e un parente emigrado na Florida (o que afirma).
O enlace de arriba é o da web do candidato afro-americano, unha vez saltada a intro onde te convidan a facer un donativo. Recoméndolle que vexan as dúas se teñen en mente deseñar unha web seria, unha campaña electoral ou ambalas dúas cousas.

“Quixemos reservar un terreno no parque industrial de Mos, e alá fomos a preguntar. Están pagando o metro cuadrado a cinco ou seis euros e despois piden cento cincuenta euros por metro de parcela para construir a nave. Dixemos que non nos interesaba.”
Xose. Empresario.

Nota: Hasta onde eu sei, o normal no mundo inmobiliario é que un tercio sexa para o propietario do terreo, un tercio para o constructor e outro tercio para o promotor. Ou entendín algo mal, ou non me cadran as contas.

Hoxe preséntolles unha galería de fotos tiradas na Férveda de Ramil, en Carballo. Un pequeno lugar de eses que se atopan agochados tras dun pequeno sinal nalgunha estrada, no que dar un paseo se lles cadra a pasar por alí, ou estar un tempo de relax sentados xunto á fervenza, nun lugar de eses que, desafortunadamente, estamos máis acostumbrados a ver en fotos que na realidade.
Xa saben cal é o meu consello: escollan unha boa compaña e pérdanse polo camiño; será a mellor maneira de que a viaxe sexa inesquencible.

“Hai que joderse. Un tipo mete tres goles nun partido de fútbol e xa é un fenómeno, mentres outro, gaña o campeonato do mundo de triatlón con unha deformación no corazón pola que non lle querían deixar competir, e como si nada. Bah, que asco.”

P. J. Míguez, que ven sendo meu irmán. Eu tería empregado palabras máis feas.

Hai catro actitudes ó volante que me provocan unha forte ira:

1º Os que asoman o fuciño e, aínda que te vexan achegándote, apresúranse a incorporarse diante túa, obrigándote a frear e, moitas veces, cirulando de vagar un treito porque aínda teñen que poñe-lo cinto, poñe-la radio ou acender un pitillo.
2º Os que circulan moi despacio porque van falando polo teléfono móvil ou discutindo co acompañante.
3º Os que, en vías con dobre carril, ocupan o carril rápido (o da esquerda) sin necesidade ou porque adiantan a outro sin acelerar, creando un tapón para os demáis que pretenden adiantar por ese carril.
4º Os que pitan cando outro conductor titubea nun semáforo, nun cruce ou en calquera maniobra.

En todos estes casos, a miña obriga como conductor é deixar esa ira de lado e seguir comportándome reflexivamente e con responsabilidade.
¿Que é o que os cabrea a vostedes cando conducen?

“Despóis de tantos días a falar da folga de transportes por estrada na televisión, esta por fin é unha realidade. Serei franco: para min é unha nova felíz. A uns 200 metros de onde estou sentado pasa a N-550 (A Coruña-Tui), incómodamente ruidosa de cotío, agora está máis tranquila que os domingos, e o que máis se oe son os piscos e os grilos. Analicen comigo o que pasa co transporte por estrada, e a ver si lle damos algún arreglo.”

Suxírolles un experimento: collan o seu coche e viaxen entre Vigo e A Coruña, sen colle-la AP-9, partindo sobre as catro da tarde, nun día laborable, coas ventanillas abertas (ou os aireadores, sempre e cando non teñan filtro anti partículas). A viaxe levaralles case tres horas e media, e xa poderán facer a primeira observación: dúchense e cheiren a roupa que traían posta. ¡Sorpresa! Fedían vostedes a fume de gasoil. Ó día seguinte, repitan o ensaio cambiando a hora de saída cara as doce do mediodía. Segunda observación: ¡Sorpresa! tardaron aproximadamente unha hora menos que o día anterior. Se son un pouco observadores, teranse percatado de que os centos de camións, estacionados de doce a tres nos restaurantes de carretera, foron a principal causa do retraso, aínda que cando un anda no medio deles non vexa tantos como cando están parados todos xuntos, ou cando pasa varias horas ó día perante unha fiestra dende a que ve pasar contínuas ringleiras de camións, uns baleiros e outros cargados.
Destas observacións empíricas, poderíamos plantexar cómo melloraría a competitividade e productividade da economía galega se desaparecesen as peaxes da AP-9, pero non vamos tratar aquí os tabús máis incómodos da política galega, aínda que eximi-los camións das peaxes podería ser unha compensación polo aumento dos seus custes, e un alivio para os que vivimos preto das estradas convencionais, e nos movemos por elas. Non seguiremos por ahí, porque o problema non é exclusivamente galego nin español, e porque este argumento vai parecer incoherente co resto do artigo.
Sen tan siquera insinuar que os profesionais do transporte sexan privilexiados en algo, antes ó contrario, o certo é que o transporte por estrada leva tempo recibindo un trato de favor inxusto. Comparado, por exemplo, co transporte de mercadorías por ferrocarril, todo o mundo sabe que os camións consumen máis combustible, contaminan máis e teñen máis accidentes, pero aínda así, véndeselles o combustible máis barato e, sobre todo, invírtese nunha rede de infraestruturas viarias orientadas ó transporte por estrada, mentres que o transporte ferroviario de mercadorías é relegado a un segundo plano. A razón disto reside en dúas causas: a maior flexibilidade do transporte en camións e o feito de que o ferrocarril non chega a todas partes.
Empezemos pola segunda con un exemplo abrumador: os dous pilares industriais de Galicia, a factoría da PSA en Vigo, e Inditex en Arteixo distan varios kilómetros da terminal ferroviaria máis próxima. O minifundismo político, un tecido industrial improvisado en polígonos dispersos no mellor dos casos, e a súa creación pensando exclusivamente no trasporte por estrada, teñen sido o abono para o modelo que agora sufre algo tan previsible dende hai décadas como a escaseza do petróleo.
Respecto á aparente maior flexibilidade do camión frente ó tren, podémolo razonar en términos personales: un colle o seu coche, en lugar de colle-lo tren ou o autobús, porque así vai ó seu aire. Resulta que ó final acaba facendo sempre os mesmos recorridos, ás mesmas horas, e ó ritmo que lle impoñen os demáis; en resumidas contas, igual que si fora no tren, pero illado dos demáis na súa burbulla. Coas mercadorías pasa algo semellante. Calquera industria ten a súa loxística suficientemente programada como para adaptala ó ferrocarril… alí onde chegue a vía. O seguinte paso sería tratar de pensar un sitema intermodal que maximizase o uso do tren e deixase o camión só como medio auxiliar a este (como foi hasta as últimas décadas do S. XX), pero iso vai exceder as ambicións de este artigo. Pensen só que a práctica totalidade dos profesionais que agora se moven a mil kilómetros do seu fogar, pasarían a traballar nun entrono de 50-100 Km.
Pódenselle botar cantos parches se desexen ó transporte por estrada. Agora que o combustible está caro, podemos regalarllo; cando se esgote, podemos inventar outro… e así sucesivamente. Pero antes de acometer todo iso deberíamos reflexionar si, como sociedade nos interesa manter ese sector, e fíxense que dixen como sociedade, non como negocio. Probablemente non. Os custes sociais e medioambientais derivados de un modelo económico baseado no incremeneto de valor que as mercadorías experiementan ó cambiar de mans (e inevitablemente de lugar) seguirán aumentando, a medida que a competitividade reduza as marxes de beneficio. Como sociedade, deberíamos aproveitar esta ocasión para valorar o silencio e a falta de fume nas estradas, e empezar a pensar si non preferiríamos un futuro así, que sería posible si apostásemos por unha economía máis sosegada.

Nota: Hai observacións feitas neste artigo que ben merecían unha referencia externa que a complementasen. Non é doado topalas, e como estou de exames o tempo faime boa falla para outras cousas. Prégolles desculpas.

Resumo todo o que me levan dado que pensar tantas horas de telexornal adicadas á crise global e a cumbre da F.A.O. en Roma, con dous nanorrelatos de ficción (novidade en este blog, a ver como se me da). Ambos son inventados por min, pero gustaríame que pensasen cal se achega máis á realidade, e por qué pensan vostedes iso.

O amable ancián. Gustábanos pensar que fora unha “idea feliz” xurdida nunha reunión informal, pero todos sabíamos que, a grandes rasgos era o mesmo que levabamos facendo toda a nosa vida, aplicado por primeira vez a unha verdadeira escala global. Hubo que poñer moitos cartos enriba da mesa, e facelo sin que se notara, pero todo saíu tal e como calculamos. Ó acapararmos todas aquelas toneladas de cereais e de petróleo, hasta o último voitre da bolsa de Chicago se lle faría a boca auga coa suba tan espectacular dos precios e tratarían de facer a súa propia acumulación especulativa. Era evidente que antes ou despois os precios volverían a baixar, e tanto a carroña coma nos perdemos moitos cartos, pero había unha diferencia: nos xa nos despedíramos de eles.
Chega un momento na vida en que os cartos xa non valen tanto como crías, e daslle máis valor a outras cousas. ¿Non vé vostede o resultado? Todo o mundo creu que era o campesiño do tercerio mundo, o que estaba capado polas políticas proteccionistas, e foron as personas de mellor vontade as que forzaron o novo paso na liberación dos mercados. Os agricultores dos países ricos perderon as súas subvencións, as que lles permitían resistir nun mundo inundado pola nosa producción extensiva. Ninguén dubida xa das bondades dos tranxénicos, gracias a eles desapareceu a fame do mundo… bueno, tí e mais eu sabemos que iso é algo que nunca nos importou demasiado, pero se un europeo pode comer unha hamburguesa de cincuenta céntimos ó sair da oficina, non se vai plantexar a posibilidade de que outras personas non se poidan pagar a comida, ademáis, a xente non ten por costumbre pregutnarse de onde sairía o que está a comer.
O mellor foi o da enerxía. Con enerxía produces pan, pero con pan non produces enerxía. Manter o control sobre a enerxía era o máis importante para nos. Extrangular o petroleo foi arriscado, complexo e doloroso, pero ó final, a sensación de afogamento fixo que estiveran dispostos a tragar con todo o que lle botáramos. E todo iso, fixémolo nos soíños.

Silverio. ¿Mercado? Non, señor, nos non vendemos no mercado. Toda a producción se xunta na cooperativa, onde temos feita unha estimación da demanda anual. Gárdase, ademáis, unha provisión por si o ano seguinte hubese unha mala colleita, e o resto vai para a cooperativa central, onde o distribúen para as outras comarcas. Eles mándanos a nos o que non producimos aquí, xa sabe, o noso clima é moi húmedo, e hai cultivos que non se nos dan ben. Todos os agricultores da comarca somos socios da cooperativa e temos asignado un sueldo que fixamos en asamblea ordinaria anual; ter estudios foi o que nos permitiu entender o pouco que se precisa saber sobre finanzas para acadar unha certa autonomía como colectivo.
Naturalmente, non todo o mundo se adica á agricultura na comarca. ¡Estaríamos apañados si dependésemos de outro agricultor para curar unha dor de barriga, je je! Non, en serio. Hai un pouco de todo, un taller textil, dous hoteis, unha carpintería… o preciso para cubrir as nosas necesidades.
O da enerxía foi bastante duro ó principio, pero foron as propias circunstancias, o caro que se puxera o combustible e a escaseza o que nos fixo “poñernos as pilas”, e nunca mellor dito. O primeiro foi renunciar a bastantes cousas, claro que axudou moito deixar de acarrexar palés en camións e ter que ir á capital para todo. Fomos collendo algo de aquí, algo de alá… e demos cuberto o oco. A central no rio, aqueles aeroxeradores que ve vostede alá arriba e máis unha caldeira, anexa á carpintería, onde queiman o refugallo de madeira e o mato que traen da limpeza do monte da para esta vila. De feito, normalmente, sobra, pero para iso está a rede eléctrica, je je, é como un ente abstracto, ¿non sí? A electricidade está en ela, non se sabe ben de onde ven nin a onde vai, nin de quén é. Simplemente está ahí. É como a choiva ou o aire.

Se o exercicio fose adiviñar que son un idealista, e cales son eses ideais, estaría chupado Voullelo repetir outra vez: pensen cal das dúas historias ten máis probabilidade de ser certa algún día, e explíquense por qué. ¿A que iso non é tan fácil?

Recomendado resumen feito por El País.