O himno máis popular dos banditi, puro romanticismo mártir típico da música marcial, comeza con unha estrofa que me fixo poñelo entre os meus preferidos. Por exemplo, foi unha mañán, naturalmente dun sábado, pero hai xa un bo par de anos, que entrei nunha carnicería a facerme con un chourizo. Por non ir a propósito ó supermercado, tamén merquei unhas lonchas do clásico queixo en barra, dunha famosa marca galega de cuio nome non me quero lembrar. Cando probei aquel queixo na casa, non podía crer o que estaba a pasar, así que fun ó super por máis do mesmo queixo.
Dicir “o mesmo queixo” non e de todo riguroso porque, o queixo era da mesma marca, presentado no mesmo envase e todo igual… menos o propio queixo. Xa apuntara a miña debilidade polas lambetadas, pero debo engadir que sempre fun un goloso de primeira, dende que os meus pais tiveran que tronza-la tetina do biberón porque non había ningunha medida que surtise o caudal que eu demandaba, fun de comer mouito e a toda velocidade. Con isto quero dicir que o meu non é saborear e cata-la comida así que, para me dar conta de aquela diferencia á primeira, tiña que tratarse dunha diferencia ben patente.
En días posteriores comenteille aquela estrana observación a un amigo, outrora comercial dun sector auxiliar, e contoume que de queixos non sabía nada, pero sí de iogures. Referíase a unha discusión telefónica que tivera, diante súa, un representante de outra empresa alimentaria con un negociador dunha grande superficie comercial, en termos de “a empresa prohíbeme vender iougures a ese precio porque facelos é envenenar á xente, si outros os fan é problema de eles“. A solución ó misterio ía tomando forma.
Dende aquela data, tiven ocasión de falar do asunto con persoas que teñen ou tiveron relación con algún dos dous sectores implicados (a industria láctea e cadeas de distribución) e a teoría foise confirmando: dependendo de quén vaia a vender un lote de productos (e segundo o que estea disposto a pagar), un mesmo fabricante expedirá eses productos con unha ou outra calidade, ainda que teñan a mesma marca e apariencia externa.
Noutras ocasións, apuntaremos sobre este feito en outros eidos. Tamén serán apuntadas outras trapalladas feitas co leite, que sendo un producto clave da economía e a cultura galegas, non me deixan indiferente. Pero precisamente, nesa tradición láctea topei a maneira de me resarcir de aquilo que considero, aínda hoxe, un engano.

Non lembro exactamente si foi na feira de Carral ou nunha tendiña de Ordes, onde merquei por primeira vez un queixo caseiro, pero sí lembro que, cando o probei, case caio de cú co bo que estaba. Dende entón andiven de pesado, a preguntar onde podía mercar queixos caseiros en cada vila que visito, non porque sexa difícl de atopar, que de feito hainos en moitas prazas de abastos, tendas de ultramariños tradicionais e na maioría das feiras, senón pola formidable experiencia de me perder polas aldeas, por falar coa xente e por descubrir. Descubrir vilas, xentes e queixos. Máis frescos ou máis curados, mantecosos, tetillas… Ser recibido nunha casa, á hora de comer, coa cordialidade que os galegos lle soemos dar ós que falan o noso idioma, e sair cun queixo de dous kilos, e unha calidade anunciada polos veciños kilómetros atrás, por seis euros, resulta aínda máis agradable cando sabes que os cartos son para quen levou todo o traballo, e te sintes observado pola curiosidade das vacas que deron o leite, no canto de sabe deus qué polvos poliméricos alimentarios.
En confianza, a miña favorita é unha señora que vai máis ou menos cada quince días a unha vila da Coruña (provincia de) con unha cesta de tetillas, dun kilo aproximadamente, e as vende por catro euros cada unha. Eu suelo coller dúas, unha para comer así fresca, e a outra un poquiño máis curada cando reamatamos a primeira. Como penso que case tan bo coma o queixo, resulta a busca, non apuntarei onde atopar a esa señoriña, senon o que me dice sempre ó despedirnos: ¡Suertiña!